หลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาวนวัฒนวิทยา
Master of Science Program in Silviculture
รหัสหลักสูตร 25230021100119
เล่มหลักสูตร มคอ. 2
ปรัชญา
หลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาวนวัฒนวิทยา มีแนวคิดในการให้การศึกษา และส่งเสริมความรู้ และประสบการณ์ เพื่อพัฒนานักวิชาการ นักวิจัย และนักวิชาชีพที่มีความรู้และความสามารถระดับสูงโดย กระบวนการวิจัย เพื่อให้สามารถปฏิบัติงานด้านวนวัฒนวิจัยตอบสนองความต้องการของประเทศตามแผนพัฒนา เศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติที่เกี่ยวข้อง โดยการประยุกต์ใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง การให้ความสําคัญกับการเพิ่มพื้นที่ป่าไม้ของประเทศโดยการปลูกสร้างสวนป่าเศรษฐกิจ การฟื้นฟูป่าไม้ การปลูกป่านอกพื้นที่ป่า (trees outside the forest) การปลูกป่าเพื่อการบรรเทาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การประเมินมูลค่าของระบบ นิเวศและการสร้างรายได้จากการอนุรักษ์ และการปลูกและฟื้นฟูป่าไม้ตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงตามบริบทของ สังคมโลก ตลอดจนตระหนักถึงความสําคัญในการสร้างจิตสํานึกของการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้ และการปลูกป่าและ การฟื้นฟูป่าไม้อย่างมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้เสียทุกภาคส่วน นอกจากนี้หลักสูตรยังมุ่งเน้นการผลิตบัณฑิตที่มี ความสามารถในการสร้างสรรค์องค์ความรู้ด้านวนวัฒนวิทยาเฉพาะด้าน และจรรโลงความก้าวหน้าทางวิชาการ สอดคล้องกับความต้องการของหน่วยงานต่างๆ และบริบทของโลกที่กําลังเปลี่ยนแปลงในปัจจุบัน มีพื้นฐานความรู้ ทางวนศาสตร์ที่เข้มแข็งและสามารถประยุกต์ใช้เพื่อต่อยอดองค์ความรู้ด้านวนวัฒนวิทยาระดับสูงได้อย่างมีประสิทธิภาพ มีความสามารถในการเชื่อมโยงและบูรณาการศาสตร์ทางด้านวนวัฒนวิทยากับศาสตร์อื่นๆ เพื่อบรรลุวัตถุประสงค์สูงสุดของการปฏิบัติงาน และมีทักษะที่สําคัญของคนในศตวรรษที่ 21 เช่น ภาวะความเป็นผู้นํา มีคุณธรรม จริยธรรม จรรยาบรรณวิชาชีพ และความรับผิดชอบต่อสังคม การใช้ภาษาและการสื่อสาร และการใช้ระบบสารสนเทศ เป็นต้น
ความสําคัญ
ภายหลังจากการยกเลิกสัมปทานป่าไม้ทั่วประเทศในปี พ.ศ. 2532 ประกอบกับการปฏิรูประบบราชการในปี พ.ศ. 2545 เป็นต้นมา การปลูกป่าและฟื้นฟูป่าธรรมชาติ ตลอดจนการปลูกป่าเพื่อปรับปรุงสิ่งแวดล้อมในเมือง ได้เพิ่มความสําคัญมากยิ่งขึ้น และได้ปรับเปลี่ยนรูปแบบการบริหารจากภาครัฐสูงการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน โดยเฉพาะ อย่างยิ่งภาคประชาชน องค์กรท้องถิ่น และเอกชน โดยที่แนวทางการพัฒนาประเทศตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจและ สังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 11 (พ.ศ. 2555-2559) และทิศทางของแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2560-2564) ที่ให้ความสําคัญกับการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมให้เพียงพอต่อการรักษา สมดุลของระบบนิเวศ โดยการให้ความสําคัญกับการเพิ่มพื้นที่ป่าไม้ของประเทศ ด้วยการปลูกสร้างสวนป่าเพื่อนําไม้ มาใช้ประโยชน์ในครัวเรือนและอุตสาหกรรม การฟื้นฟูพื้นที่ป่าไม้ที่ถูกบุกรุกทําลายเพื่อให้ป่าไม้กลับมามีสภาพสมบูรณ์ดังเดิม และดํารงค์บทบาทในการดูแลรักษาสภาพแวดล้อมและระบบนิเวศ และการปลูกป่าเพื่อเป็นแหล่งกัก เก็บคาร์บอนอันเป็นแนวทางหนึ่งในการบรรเทาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่กําลังเป็นปัญหาในระดับโลก ตลอดจนการผลักดันแนวทางการประเมินมูลค่าของระบบนิเวศและการสร้างรายได้จากการอนุรักษ์ หลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาวนวัฒนวิทยา จึงเป็นหลักสูตรที่มีความสําคัญอย่างยิ่งในการเสริมสร้างศักยภาพบุคลากร ในสายอาชีพทางวนวัฒนวิทยาให้ออกไปปฏิบัติงานด้านวนวัฒนวิทยา และการพัฒนาวิชาการด้านสวนป่า ตลอดจน การฟื้นฟูป่าไม้เพื่อสนองความต้องการของประเทศ เนื่องจากสภาพเศรษฐกิจและสังคมของประเทศได้เปลี่ยนแปลงไป
วัตถุประสงค์ของหลักสูตร
1. เพื่อผลิตบุคลากรในระดับมหาบัณฑิตให้ที่มีความรู้และความสามารถระดับสูงทางด้านวนวัฒนวิทยา สามารถนําความรู้ทั้งทางทฤษฎีและปฏิบัติมาประยุกต์ใช้ในการประกอบวิชาชีพด้านการปลูกและฟื้นฟูป่า ตามความ ต้องการของภาครัฐ และภาคเอกชน ได้อย่างเหมาะสมกับสภาพเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ และบริบทของโลกที่ เปลี่ยนแปลงในปัจจุบัน
2. เพื่อส่งเสริมการค้นคว้าวิจัยทางด้านวนวัฒนวิทยาให้ตอบสนองความต้องการของภาครัฐ ภาคเอกชน และชุมชนท้องถิ่น และบรรเทาปัญหาสภาวะแวดล้อมในเขตเมือง และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เพื่อส่งเสริมการค้นคว้าวิจัยเทคโนโลยีในการปลูก บํารุงป่าไม้ และพัฒนาผลผลิตให้สนองความต้องการของท้องถิ่น ภาคอุตสาหกรรม สภาวะแวดล้อมในเขตเมือง และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
3. เพื่อพัฒนาวิชาการด้านการปลูกและฟื้นฟูป่าสู่ความเป็นเลิศ และจรรโลงความก้าวหน้าทางวิชาการ สอดคล้องกับความต้องการของหน่วยงานต่างๆ และกระแสของโลกที่เปลี่ยนแปลงในปัจจุบัน
หลักสูตร แผน ก แบบ ก
จํานวนหน่วยกิตรวมตลอดหลักสูตร ไม่น้อยกว่า 36 หน่วยกิต
โครงสร้างหลักสูตร แผน ก แบบ ก 2
ก. วิชาเอก ไม่น้อยกว่า 24 หน่วยกิต
– สัมมนา 2 หน่วยกิต
– วิชาเอกบังคับ 6 หน่วยกิต
– วิชาเอกเลือก ไม่น้อยกว่า 16 หน่วยกิต
ข. วิทยานิพนธ์ ไม่น้อยกว่า 12 หน่วยกิต
รายวิชา
ก. วิชาเอก ไม่น้อยกว่า 24 หน่วยกิต
– สัมมนา 2 หน่วยกิต
01306597 สัมมนา (Seminar) 1, 1
– วิชาเอกบังคับ 6 หน่วยกิต
01306512 ผลผลิตมวลชีวภาพและการหมุนเวียนสารอาหาร (Biomass Production and Nutrient Cycling) 3 (3-0-6)
01306591 เทคนิคการวิจัยทางวนวัฒน์ (Research Techniques in Silviculture) 3 (3-0-6)
– วิชาเอกเลือก ไม่น้อยกว่า 16 หน่วยกิต
ให้นิสิตเลือกเรียน ไม่น้อยกว่า 10 หน่วยกิต ดังตัวอย่าง รายวิชาต่อไปนี้
01306513 ระบบวนวัฒน์เพื่อการรับรองทางป่าไม้ (Silvicultural Systems for Forest Certification) 3 (3-0-6)
01306514 วนวัฒน์ป่าชายเลนประยุกต์ (Applied Mangrove Silviculture) 3 (3-0-6)
01306515 การฟื้นฟูป่า (Forest Restoration) 3 (3-0-6)
01306516 วนวัฒน์กับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Silviculture and Climate Change) 3 (3-0-6)
01306517 วนวัฒน์ขั้นสูง (Advanced Silviculture) 3 (3-0-6)
01306521 เมล็ดไม้ป่าประยุกต์ (Applied Forest Tree Seeds) 3 (3-0-6)
01306522 การเติบโตและการพัฒนาของต้นไม้ (Growth and Development of Trees) 3 (2-3-6)
01306523 การปรับปรุงพันธุ์ไม้ป่าประยุกต์ (Applied Forest Tree Improvement) 3 (3-0-6)
01306524 การอนุรักษ์พันธุกรรมไม้ป่า (Conservation of Forest Tree Genetics) 3 (3-0-6)
01306531 นิเวศวิทยาไฟป่า (Forest Fire Ecology) 3 (3-0-6)
01306532 การจัดการไฟป่า (Forest Fire Management) 3 (3-0-6)
01306533 การติดตามตรวจสอบสุขภาพป่าไม้ (Forest Health Monitoring) 3 (3-0-6)
01306541 การประเมินคุณภาพถิ่นที่ขึ้นป่าไม้ (Forest Site Quality Assessment) 3 (3-0-6)
01306542 การจัดการดินป่าไม้ (Forest Soil Management) 3 (3-0-6)
01306561 วนวัฒน์เขตเมืองขั้นสูง (Advanced Urban Silviculture) 3 (3-0-6)
01306563 ภูมิอากาศจุลภาคในเมือง (Urban Microclimate) 3 (3-0-6)
01306564 การจัดการพื้นที่สีเขียวในเขตเมือง (Management of Urban Green Spaces) 3 (3-0-6)
01306596 เรื่องเฉพาะทางวนวัฒน์ (Selected Topics in Silviculture) 1-3
01306598 ปัญหาพิเศษ (Special Problems) 1-3
ให้เลือกเรียนจากรายวิชาในสาขาวิชา หรือนอกสาขาวิชาที่เกี่ยวข้อง โดยมีรหัสวิชาสามตัวท้ายระดับ 500 ขึ้นไป จํานวนไม่น้อยกว่า 6 หน่วยกิต ทั้งนี้ ให้อยู่ในดุลยพินิจของคณะกรรมการที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์หลัก หัวหน้า ภาควิชา และคณบดีบัณฑิตวิทยาลัย
ข. วิทยานิพนธ์ ไม่น้อยกว่า 12 หน่วยกิต
01306599 วิทยานิพนธ์ (Thesis) 1-12